Glutenvrij dieet

Een glutenvrij dieet is een dieet waarbij het eiwit gluten wordt vermeden. Gluten wordt gevonden in granen zoals tarwe, gerst, rogge, en triticale (een kruising tussen tarwe en rogge).

Een glutenvrij dieet wordt voornamelijk gebruikt om de ziekte coeliakie te behandelen. Gluten veroorzaakt bij mensen met coeliakie ontstekingen in de dunne darm van. Het volgen van een glutenvrij dieet helpt mensen met coeliakie controle houden over symptomen en helpt complicaties voorkomen.

Voor mensen die het gewend zijn dagelijks brood eten en voor het eerst beginnen aan een glutenvrij dieet, kan het volgen van een glutenvrij dieet frustrerend zijn. Maar met een beetje geduld en creativiteit, kan een heerlijke dieet zonder gluten worden ontworpen. Vooral wanneer je voor jezelf kookt is het gemakkelijk om gluten te vermijden. Buitenshuis is het echter moeilijker om glutenvrij eten te vinden.

Wat is het doel van een glutenvrij dieet?

De doel van een glutenvrij dieet is in eerste instantie een behandeling voor coeliakie. Steeds meer mensen die geen coeliakie hebben merken dat ze symptomen hebben wanneer ze eten gluten. Dit wordt ‘gluten intolerantie’ of ‘gluten gevoeligheid’ genoemd.

Mensen met een gluten gevoeligheid kunnen ook enorm profiteren van een glutenvrij dieet. Voor mensen met coeliakie zijn de consequenties van het eten van gluten echter veel ernstiger. Voor mensen met coeliakie kan het eten van gluten ziekte veroorzaken en in sommige gevallen zelfs ernstige complicaties.

Informatie over het dieet

Overschakelen naar een glutenvrij dieet is een grote verandering, en het is vaak even wennen. Je kan in eerste instantie het gevoel hebben dat het dieet zeer beperkt is of dat je voeding tekort komt. Vooral mensen die geen last hebben van symptomen wanneer ze gluten eten, maar een diagnose krijgen waaruit blijkt dat ze gluten niet kunnen verdragen, vinden het bezwaarlijk om gluten weg te laten.

Het kan helpen om te proberen te focussen op al het voedsel dat gegeten kan worden in plaats van gluten. Het kan een aangename verrassing zijn om te ontdekken hoe veel glutenvrije producten er op de markt zijn. Er zijn veel soorten glutenvrij brood en pasta, en vaak zijn deze producten nog gezonder dan gewone brood en pasta – ook voor mensen die gluten wel kunnen verdragen. Bijna alle gezondheidswinkels verkopen glutenvrije producten, en wanneer deze niet te vinden zijn in uw omgeving kunnen producten besteld worden online.

Indien je je gezondheid echt wilt ondersteunen kan een glutenvrij dieet zelfs aanleiding vormen om het dieet te optimaliseren. In plaats van brood vervangen met glutenvrij brood, kan je een stap verder gaan en minder brood eten door bijvoorbeeld vaker salade te eten.

Als je net begint met een glutenvrij dieet, is het een goed idee om een ​​afspraak te maken met een diëtist of arts met verstand van dieet. Het helpt om iemand te vinden die vragen kan beantwoorden en advies kan geven over hoe je gluten kunt vermijden, terwijl je nog steeds lekkere, gezonde en evenwichtige voeding binnen blijft krijgen.

Wat is wel toegestaan?

Veel gezonde en heerlijke soorten voeding zijn van nature glutenvrij:

  • Bonen, zaden en noten in hun natuurlijke, onbewerkte vorm
  • Verse eieren
  • Vers vlees, vis en gevogelte (dus niet gepaneerd in beslag of gemarineerd met bijvoorbeeld sojasaus)
  • Fruit en groenten
  • De meeste zuivelproducten

Het is belangrijk om ervoor te zorgen dat bovenstaande voedingsmiddelen niet worden verwerkt of gemengd met gluten bevattende granen, toevoegingen of conserveringsmiddelen.

Om gluten bevattende graan producten zoals brood en pasta te vervangen kunnen een aantal andere granen en zetmeel rijke voedingsmiddelen worden gebruikt zoals:

  • Amarant
  • Arrowroot
  • Boekweit
  • Maïs
  • Lijnzaad
  • Maïs
  • Gierst
  • Quinoa
  • Rijst
  • Sorghum
  • Soja
  • Tapioca
  • Teff
  • Kikkererwten
  • Er zijn ook allerlei soorten glutenvrij meel te koop (vaak gemaakt van combinaties van rijst, soja, maïs, aardappelen en bonen)

Vermijd altijd alle voedsel met:

  • Gerst (mout, mout aroma en mout azijn zijn meestal gemaakt van gerst)
  • Rogge
  • Tarwe
  • Triticale (een kruising tussen tarwe en rogge)

Er zijn ook een aantal verschillende tarwesoorten. Het vermijden van tarwe kan een uitdaging zijn, omdat tarweproducten bekend staan onder tal van namen. Deze granen worden vaak voorgedaan als gezonde voeding, maar bevatten gluten en moeten bij een glutenvrij dieet ten alle tijden worden vermeden:

  • Kamut
  • Griesmeel
  • Spelt
  • Durum

Vermijden tenzij het label ‘glutenvrij’

In het algemeen kunnen de volgende voedingsmiddelen het beste worden vermeden tenzij het expliciet op de verpakking staat vermeld dat het glutenvrij is. Je kan ook zelf naar de ingrediënten kijken, niet alle glutenvrije voedingsmiddelen hebben allergie informatie op de verpakking. Producten die gemaakt zijn van maïs, rijst, soja of andere glutenvrije granen zijn toegestaan, tenzij ze in een fabriek worden gemaakt waar ook gluten worden verwerkt:

  • Bier
  • Brood
  • Cakes en taarten
  • Sommige snoepjes
  • Granen
  • Hosties
  • Koekjes en crackers
  • Croutons
  • Patat (patat van aardappelen is geen probleem, maar patat in de snackbar of restaurant bevat vaak een beetje tarwe om het extra krokant te maken.)
  • Jus
  • Pasta
  • Verwerkte vleeswaren
  • Slasauzen
  • Sojasaus
  • Gekruide rijst mixen
  • Aardappel en tortilla chips (Doritos chips bevatten bijvoorbeeld gluten)
  • Soepen en bouillon blokjes

Bepaalde granen zoals haver, kunnen besmet worden met met gluten tijdens de teelt en de verwerking. Om deze reden adviseren artsen en diëtisten het meestal om haver te vermijden, tenzij het specifiek gelabeld is als glutenvrij.

Kijk uit voor sporen van gluten

Kruisbesmetting betekent dat een glutenvrije levensmiddel mogelijk in contact is gekomen met voedsel dat gluten bevat. Dit kan gebeuren in de fabriek, bijvoorbeeld wanneer dezelfde machines worden gebruikt om verschillende producten te maken.

Sommige producten zijn voorzien van etiketten waarop staat dat het ‘sporen kan bevatten’ van bepaalde allergenen. In dit geval kan je er beter voorzichtig mee omgaan en het vermijden.

Glutenvrije recepten

Het is gemakkelijk om glutenvrij te koken indien je alles zelf maakt en zo weinig mogelijk gebruik maakt van kant en klare producten. Het probleem is dat veel kant en klare producten zoals soepen en sauzen gebruik maken van tarwe zetmeel als verdikkings- / bindmiddel. Op de verpakking wordt dit vaak aangeduid met ‘gemodificeerd zetmeel’. Het is fijn om dit soort producten te vermijden, niet alleen omdat ze gluten bevatten, maar ook omdat ze vaak andere ongezonde smaakstoffen en conserveringsmiddelen bevatten.

Zetmeel beperken

Aan de ene kant kost het extra moeite om een glutenvrij dieet te volgen. Je kan niet snel tussendoor een broodje eten. Aan de andere kant is het een mooie gelegenheid om beter te leren koken en gezonder te eten in het algemeen. Het is veel beter voor de gezondheid om met verse, biologische ingrediënten te koken.

Het volgen van een glutenvrij dieet is ook een mooie gelegenheid om het eten van zetmeel te beperken. Brood kan vervangen worden met glutenvrij brood gemaakt van rijst, mais en aardappelen. Hetzelfde geldt voor pasta. Maar het is ook mogelijk om naar een dieet over te schakelen waar minder zetmeel wordt gegeten. Vooral voor mensen die willen afvallen is het beperken van zetmeel in het dieet zinvol. Probeer meer groente te eten in plaats van granen. Eet voor de lunch lekkere salades en soepen in plaats van brood.

Variatie

Eigenlijk is glutenvrij koken niet zo moeilijk wanneer je eraan gewend raakt. Tarwe en andere granen die gluten bevatten kunnen gemakkelijk worden vervangen door granen en zetmeel-rijke gewassen die geen gluten bevatten. Maar zelfs granen die glutenvrij zijn, zijn niet echt nodig. De wereld zit vol heerlijke ingrediënten waar de meeste mensen in westerse landen nog nooit van hebben gehoord. Tarwebloem kan vervangen worden door meel van aardappelen. Maar ook door meel gemaakt van zoete aardappelen, cassave en bakbananen om enkele voorbeelden te noemen.

Wanneer je gluten weg moet laten kan je plotseling een heleboel dingen niet meer eten. In de supermarkt zijn de helft van de producten plotseling off limits. En in cafés en restaurants is het nog erger. Als je hier even bij stilstaat is dit merkwaardig. Waarom zit gluten overal in? Is het echt nodig? Iedereen weet dat variatie gezond is, maar waarom zit één graansoort dan overal doorheen?

Verslaving

Je kunt je afvragen, kan het zijn dat er iets niet klopt? Kan het zijn dat tarwe zetmeel overal doorheen zit omdat het een goedkope vulmiddel is? Of zelfs omdat de voedselproducenten weten dat het verslavend is? Sterker nog, kan de stelling van het boek Broodbuik waar zijn; dat de overconsumptie van tarwe de nummer één oorzaak is van obesitas en een aantal andere ziekten?

Je hoeft de supermarkt maar binnen te lopen en je wordt gelijk begroet door een walm van vers gebakken brood lucht. Ja, het ruikt heerlijk. Maar nee, het is geen toeval dat lucht uit de ovens bij de ingang van de winkel de lucht wordt ingepompt. Zo wordt je bij het betreden van de supermarkt al voorgeprogrammeerd om brood, croissants, cakes en koekjes te kopen.

Wees blij

Het klinkt misschien gek, maar indien je geen gluten kan eten mag je eigenlijk blij zijn. Veel mensen die wel gluten verdragen zullen zich nooit beseffen dat er iets niet klopt. Wanneer zij overgewicht hebben en vet willen verliezen zullen ze proberen af te vallen door hun calorie inname te beperken. Voor je lichaam is het eten van zetmeel min of meer hetzelfde als het eten van suiker. Mensen die af willen vallen weten dat ze niet teveel suiker moeten eten. Maar ze weten niet dat brood en pasta hetzelfde effect heeft als suiker. Veel mensen denken dat volkoren brood gezond is, maar voor je lichaam is ook bruin brood hetzelfde als suiker.

Het is tragisch dat zoveel mensen die willen afvallen dit proberen te bereiken door minder te eten (waardoor ze altijd honger hebben), terwijl ze elke dag in feite suiker blijven eten in de vorm van brood. Zie het overschakelen naar en glutenvrij dieet als een kans om te ontsnappen uit de patroon van suiker- en zetmeelverslaving waar helaas zoveel mensen tegenwoordig in verstrikt zijn geraakt.

Over de recepten:

Wanneer je eenmaal op gang komt met het volgen van een glutenvrij dieet, zal het voor de hand liggen dat veel recepten van nature glutenvrij zijn. Wanneer je voor jezelf kookt, moet je zorgen dat je de nodige glutenvrije producten in huis hebt zoals glutenvrij meel, sojasaus en mayonaise. Beter nog, zorg als het kan dat je huis helemaal glutenvrij is Zodra je glutenvrije ingrediënten in huis hebt kun je aan de slag, en is vrijwel alles mogelijk. Wij zullen om die reden alleen recepten geven voor gerechten die moeilijk te maken zijn zonder de bindende, plakkerige eigenschappen van gluten. Het woord ‘gluten’ is afgeleid van het Latijnse woord voor lijm. Gluten lijmt inderdaad de structuur van het eten samen. Zo zit er meer rek en elasticiteit in brood gemaakt met gluten dan in brood zonder gluten. Vaak is glutenvrij brood droger en kruimiger dan gewoon brood.

Onze recepten zijn gericht op het maken het maken van glutenvrije recepten die niet te kruimig zijn en uit elkaar zijn. De glutenvrije recepten richten zich op een aantal tips voor het gebruiken van glutenvrije bindmiddelen.  De recepten zijn ook gericht op het vermijden van andere granen. Veel mensen die last hebben van gluten hebben ook last van andere granen uit dezelfde grasfamilie als tarwe. De meeste granen die we eten zijn leden van grasfamilies. Mais, rijst, rogge en haver zijn allemaal grassoorten. (En dit terwijl de mens helemaal geen graseter is. Hoe verwonderlijk is het dat we onze cultuur zo afhankelijk hebben gemaakt van de productie van graszaden!)